Henri de Toulouse - Divan Japonais Tablosu

Bir gece kulübünün afişi, bir dönemin portresi

Siyah elbisesi ve tüylü şapkasıyla öne eğilmiş oturan bir kadın, arkasında silindir şapkalı bir bey, sol üstte ise sahnede duran ama başı kadrajın dışında kalmış uzun bir figür. Hardal sarısı, kahve ve siyahın kurduğu bu sade palet, 1890'lar Paris'inin gece hayatını tek bir görüntüye sığdırıyor.

Divan Japonais, Henri de Toulouse-Lautrec'in en çok bilinen afişlerinden biri ve bugün MoMA'dan Metropolitan'a, Art Institute of Chicago'dan V&A'ya kadar pek çok büyük müzenin koleksiyonunda yer alıyor.

Afişteki üç kişi de gerçek

Toulouse-Lautrec bu afişte hayalî figürler çizmedi. Üçü de dönemin tanınan isimleri ve üçü de sanatçının arkadaşıydı.

• Jane Avril: Ortadaki siyah silüet. Dönemin en ünlü kankan dansçısı ve ressamın en yakın dostlarından biri. Burada dans etmiyor, seyirci olarak oturuyor; kızıl saçları ve tüylü şapkasıyla kompozisyonun merkezini tutuyor.
• Edouard Dujardin: Sağdaki silindir şapkalı adam. Yazar, eleştirmen ve dönemin önemli edebiyat dergilerinden birinin kurucusu.
• Yvette Guilbert: Sahnedeki uzun figür. Ünlü bir şarkıcıydı ve yüzü görünmese de dirseğe kadar uzanan siyah eldivenlerinden herkes onu tanırdı.

Guilbert, ressamın kendisini çirkin gösterdiğinden sık sık yakınırdı. Toulouse-Lautrec de bu afişte onun başını kadrajın dışında bıraktı; şikayete verilmiş, sessiz ve zeki bir cevap.

Neden "Japonais"?

Rue des Martyrs 75 numaradaki bu kafe-konser mekanı, 1893'te dönemin Japon modasına uygun biçimde yelpazeler ve fenerlerle yeniden dekore edilmişti; garsonlar kimono giyiyordu. Sahibi Édouard Fournier, yeniden açılışa müşteri çekmek için afişi Toulouse-Lautrec'e ısmarladı. Afişin sol alt köşesindeki yazı ona ait.

Japon etkisi yalnızca mekanın dekorunda değil, afişin kendisinde de var. Düz renk alanları, keskin konturlar, figürlerin kadrajla kesilmesi ve sınırlı bir renk paleti; bunların hepsi dönemin Paris'ini etkisi altına alan Japon ağaç baskılarından geliyor. Bu dil bugün afiş ve grafik tasarımın temeli sayılıyor.

Mekan hala açık. 1994'ten bu yana Le Divan du Monde adıyla faaliyet gösteriyor.

Nerede iyi durur?

• Kafe, bar ve restoran: Konusu doğrudan bu mekanlarla örtüşür; vintage kurgulu işletmelerde en doğal seçimlerden biri.
• Salon ve yemek alanı: Sıcak toprak tonları sayesinde ahşap mobilyalı mekanlarla rahat çalışır.
• Giyinme odası ve yatak odası: Moda ve dönem estetiği ilgisi olan bir alan için uygun bir tema.
• Çalışma odası ve ajans ofisi: Tasarım tarihine ilgi duyan biri için dekordan fazlası.

Hardal sarısı, kahve ve siyahın kurduğu bu sakin palet, bir önceki dönemin canlı renkli afişlerine göre çok daha uyumludur. Kırık beyaz, kum beji, açık gri ve zeytin yeşili duvarlarda doğal biçimde oturur. Koyu ahşap, deri, pirinç ve tuğla gibi malzemelerle aynı dili konuşur. Aynı sanatçının diğer afişleriyle yan yana asıldığında dönemsel bir duvar kurgusu elde edilir.

Ölçü ve çerçeve

Tablo, eserin özgün kurgusuna sadık kalınarak dikey formatta üretilir ve farklı ölçü seçenekleriyle sunulur. Kompozisyonda üstteki "Divan Japonais" yazısı ve altındaki adres satırı görüntünün ayrılmaz parçasıdır. Ölçüyü, bu yazıların rahat okunacağı bir uzaklık düşünerek değerlendirmenizde fayda var.

Çerçeve tarafında farklı renk seçenekleri ve çerçevesiz kullanım mevcut. Çerçevesiz tercih ettiğinizde baskı tablonun yan kenarlarından devam eder ve tablo duvara doğrudan oturur. Çerçeveli seçeneklerde koyu tonlar afişin grafik yapısını keskinleştirir, açık tonlar tabloyla duvar arasında bir boşluk hissi bırakır. Seçimi mekanınıza ve zevkinize göre yapabilirsiniz.

Baskı ve üretim

Bu afişin gücü sınırlı bir renk paletiyle kurulan dengeye dayanıyor; sarının kahveye geçtiği yumuşak alanlar ile siyah siluetin keskin kenarları aynı baskıda doğru çıkmalı. Baskı, 370 gr %100 pamuk astarlı sanatsal kanvas kumaşa su bazlı mürekkeplerle 2440 DPI çözünürlükte yapılır; ardından renkleri ışık ve tozdan koruyan yüzey uygulaması gelir. Fırınlanmış çam şase üzerine gergin biçimde monte edilen tablo, asılmaya hazır olarak gönderilir. Üretimin tamamı 2010 yılından bu yana Ankara'daki kendi atölyemizde gerçekleştirilir.

Ürün yüksek çözünürlüklü dijital baskıdır. Yüzeyde kanvas kumaşın kendi dokusu dışında kabartma, dolgu veya rölyef uygulaması bulunmaz.

Sanatçının diğer afişleri için Ambassadeurs ve Confetti ürünlerini, benzer tarzdaki çalışmalar için vintage retro tablolar ile ünlü ressamların tabloları sayfalarını inceleyebilirsiniz.